KAYIP KITA; ZELANDİYA

Biliyorsunuz, Dünya 7 kıtadan oluşuyor. Bunlar; Avrupa, Asya, Afrika, Avusturalya, Antartika, Kuzey Amerika ve Güney Amerika. Kayıp kıtaların olduğu hep konuşulur. Peki başka bir kayıp kıta olan Zelandiya’yı duymuşmuydunuz?.Ancak Zelandiya adı verilen bu batık kara kütlesinin bir kıta olup olmadığı konusunda bilim adamları bir türlü anlaşamıyorlar. Bir jeolog ekibi bunu 2017’de ilan etti, ancak tüm araştırmacılar ikna olmadı. Jeofizikçi Bruce Luyendyk’in 1995 yılında kullandığı bir terim olan Zealandia, Yeni Zelanda’dan ve yaklaşık 85 milyon yıl önce Gondwana adlı eski bir süper kıtayı parçalayan batık kabuk parçalarından oluşuyor.

Zelandia , Güney Pasifik’in yaklaşık 3.500 fit altında, Avustralya’nın yaklaşık yarısı büyüklüğünde, 2 milyon mil kare büyüklüğünde bir arazi parçası oturuyor.

Ancak Zelandiya adı verilen bu batık kara kütlesinin bir kıta olup olmadığı konusunda bilim adamları bir türlü anlaşamıyorlar. Bir jeolog ekibi bunu 2017’de ilan etti, ancak tüm araştırmacılar ikna olmadı.

2017 grubunu yöneten Yeni Zelandalı ir jeolog olan Nick Mortimer, Insider’a “Bir dağ, ülke veya gezegen gibi değil. Bir kıtayı onaylayacak resmi bir organ yok” dedi.

Bir kıtanın tanımı tartışmalı olsa da, Mortimer’in grubu bir kıtanın açıkça tanımlanmış sınırları olması, 386.000 mil kareden (1 milyon kilometrekare) daha büyük bir alanı işgal etmesi, çevreleyen okyanus kabuğunun üzerinde yükselmesi ve kıta kabuğunun daha kalın olması gerektiğini belirtti.

Jeofizikçi Bruce Luyendyk’in 1995 yılında kullandığı bir terim olan Zealandia, Yeni Zelanda’dan ve yaklaşık 85 milyon yıl önce Gondwana adlı eski bir süper kıtayı parçalayan batık kabuk parçalarından oluşur.

Bunun yaklaşık %94’ü su altındadır – Zealandia, Gondwana’dan ayrıldıktan yaklaşık 30 milyon ila 50 milyon yıl sonra dalgaların altına batmıştır.

Başka bir deyişle, Zealandia’nın jeolojik tarihi, 500 milyon yıldan çok daha önce başlıyor.

Zelandia, büyük ölçüde, kıtanın yarık kırılmasının durduğu ve doldurulmuş bir graben haline geldiği, başarısız bir yarıkla ayrılan, neredeyse paralel iki sırttan oluşur. Sırtlar, deniz seviyesinin üzerinde yükselen birkaç kayalık ada ile 1.000-1.500 m (3.300-4.900 ft) yüksekliğe kadar deniz tabanından yükselir. Sırtlar kıtasal kayadır, ancak normal kıtalardan daha düşüktür, çünkü kabukları normalden daha incedir, yaklaşık 20 km (12 mil) kalınlığındadır ve sonuç olarak, çoğu kara kütlesininki gibi Dünya’nın mantosunun çok üzerinde yüzmezler.

Zelandia’daki volkanizma, kıta parçasının çeşitli bölümlerinde, süperkıta Gondwana’dan ayrılmadan önce, sırasında ve ayrıldıktan sonra tekrar tekrar meydana geldi. Zelanda, Antarktika’dan ayrıldığı zamandan itibaren alttaki mantoya göre yaklaşık 6.000 km (3.700 mi) kuzeybatıya kaymış olsa da, tekrarlayan kıta içi volkanizma, daha önce Antarktika ve Avustralya’nın bitişik bölgelerindeki volkanlarınkine benzer magma bileşimi sergiler.

Bu volkanizma Zealandia’da yaygındır, ancak genellikle Banks ve Otago Yarımadalarını geliştiren devasa orta ila geç Miyosen kalkan volkanları dışında düşük hacimlidir. Ayrıca, Geç Kretase ve Senozoyik boyunca çok sayıda sınırlı bölgede sürekli olarak gerçekleşti. Bununla birlikte, nedenleri tartışmalıdır.[kaynak belirtilmeli] Miyosen sırasında, Zealandia’nın kuzey kesimi (Lord Howe Rise) sabit bir sıcak nokta üzerinden kayarak Lord Howe Deniz Dağı Zinciri’ni oluşturmuş olabilir.

Zelandia’nın Pasifik Okyanusu’nun volkanik Ateş Çemberi’nin kökeninde önemli bir rol oynamış olabileceği öne sürülmüştür.

Zealandia, the world's eighth continent discovered after 375 years

Zelandia’nın İsimlendirilmesi

GNS Science, kara kütlesi için iki isim tanır. İngilizce’de en yaygın ad Yeni Zelanda’nın Latince adı olan Zealandia’dır; isim 1990’ların ortalarında icat edildi ve ortak kullanım yoluyla kuruldu. Maori dilinde, kara kütlesi ‘Māui’nin tepeleri, vadileri ve ovaları’ anlamına gelen Te Riu-a-Māui olarak adlandırılır.

Zeen is a next generation WordPress theme. It’s powerful, beautifully designed and comes with everything you need to engage your visitors and increase conversions.

Foto Galeri

Daha Fazla İçerik
KUŞ CENNETİNE BÜYÜK TEHDİT: SUYU KİRLİ ÇIKTI
%d blogcu bunu beğendi: