Vegan Anarşizm Sistem Karşıtı Hayvan Özgürlükçülüğü

GERÇEK SÖMÜRÜ KARŞITLIĞI OLARAK VEGAN ANARŞİZM

Vegan Anarşizm ilkelci anarşizmle, derin ekolojik anarşizmle kesişerek insan ve hayvan arasında inşaa edilmiş hiyerarşiyi yıkarak türler arasında eşitliği sağlayacak bakış açısını bize kazandırmakta. Vegan Anarşizm veganlığı sadece bir yemek kültürüne indirgeyen ana akım veganlığın ötesine geçerek türcülüğün ya da insan merkezciliğin aşılacağı bir sosyal devrime önderlik etmekte.

Dilaver Demirağ

Veganlık malum olduğu üzere hayvansal ürünlerden uzak duran, bunları hayatına sokmayan bir duruş. Bunun bir hayat tarzı olduğu kadar politik açılımları olduğu da bir hakikat. Bu yazıda veganlığın politik açılımlarından birisi olan Vegan Anarşizmi anlatsam da aslında büyük ölçüde liberalize olmayan, endüstriyel kapitalizmle barışık yaşamayı reddeden bir veganlığın politik imkânlarını Vegan Anarşizm üzerinden ele almış olacağım.

Etik bir temele yaslanmakla birlikte Veganlığı bir beslenme biçimine indirgeyen ana akım Veganlık özellikle batı ülkelerinde giderek artış göstererek yoğun bir destek buluyor. Amerika da 2015 yılında yapılan bir çalışmaya göre nüfusun %3.4’ü vejetaryen iken veganların nüfusu 0.4’tü ancak 2019’a kadar büyük bir artış yaşandı ve veganların sayısı %550 artış gösterdi. 2019 yılı itibari ile vegan olanların nüfusu %3.5’i bulmuştu. Mevcut trendin devam etmesi halinde gelecek 10 yıl içinde dünyadaki her 10 kişiden birinin vegan olacağı tahmin ediliyor.[1] Bununla bağlantılı olarak bir vegan/vejetaryen yani bitki bazlı gıda endüstrisinin oluştuğu söylenebilir. Sadece ABD’de Bitki Bazlı Perakende Piyasası 4.5 Milyar Dolarlık bir büyüklüğe erişmiş durumda, McDonald’s bile piyasa eğilimine uyarak McVegan burgerleri satmaya başladı. Amerika’da vegan gıdaların satışları Haziran 2018’e kadar, bir bütün olarak gıda satışlarından on kat daha hızlı arttı. Dev gıda firmaları ana menzile giriyor, kendi vegan hatlarını yaratıyor, yeni başlayanlar satın alıyorlar. Bir et lokantası olan Tyson Foods, bir restoran zinciri olan TGI Friday’e etsiz köfte satan Beyond Meat’de % 5 hisseye sahip. Big Meat (Büyük Et)  adını taşıyan bir et markası bile bile vegan oluyor.[2]

Tam bu noktada iki tür veganlıktan söz edilir olmaya başlandı, Radikal ve sistem karşıtı Veganlık ile bir yaşam tarzı olarak veganlık Bu nedenle bu makale de Esas olarak veganlığın kapitalizm tarafından emilmesi olgusu ekseninde Radikal Veganlık olarak Vegan Anarşizme değinip sonra da Veganlığın düzen içi görünümüne değineceğim. Vegan anarşistlerin yaşam tarzcı veganlara dair yönelttiği eleştiriler de bu eksende ele alınacaktır

Vegan Anarşist Eleştiri: Kapitalizmle ve Endüstriyalizmle Hesaplaşın

Vegan Anarşizm, anarşizm ve veganizm fikirlerini, kapitalizmin ve devletin baskıcı doğasından, tüm hayvanların – hem insan hem de insan dışı – özgürlüğüyle ilgili bir ideolojiye taşıyan, belirli bir anarşist yaklaşım. Anarşizm üzerine vegan bir bakış açısı veya veganizm üzerine anarşist bir bakış açısı olarak da tanımlanabilir. Veganarşizm kavram olarak ilk kez 1995 yılında yayımlanan Hayvan Özgürlüğü ve Sosyal Devrim broşüründe Brian A. Dominick tarafından popülerleştirildi. Vegan Anarşizm Hayvan Özgürlüğü meselesine radikal bir bakış açısı içerir. Vegan anarşistler genellikle insan olmayan hayvanların kurtuluş mücadelesini insan özgürlüğü mücadelesinin doğal bir sonucu olarak tanımlarlar. Bu bağlamda Veganarşizm, veganizm (daha spesifik olarak hayvan kurtuluşu) ve anarşizmin politik felsefesidir ve toplumsal devrim için bir araç olarak birleşik praksis yaratma fikrine yaslanır. Bu bir vegan olarak yaşam sürerken, devletin hem insan hem de insan olmayan hayvanlar için gereksiz ve zararlı olarak görülmesini kapsar. Veganarşistler bu bağlamda Veganlık ile Anarşizmin bir arada düşünülmesini kombine bir teori olarak görür ya da her iki felsefeyi de temelde aynı olarak algılarlar. Vegan Anarşizm Kavramına ilk yer veren Brain A. Dominic Vegan Anarşist bakış açısının anahtarlarını şöyle ortaya koyar:

“Ama amaçları reformlarla sınırlı olan liberaller ve ilericilerin aksine, baskıcı toplumun yaratıcı dönüşümünü getirecek gerçek değişimin sadece yıkıcı güçle gelebileceğini kabul ediyoruz. İstediğimiz her şeyi yaratabiliriz ve mümkün olduğunca pro-aktif olmalıyız. Aynı zamanda özgür yaratımın ancak var olanı yok ederek olabileceğini de biliyoruz… Ben veganım çünkü hayvanlara merhamet duyuyorum; onları, insanların aksine, ele geçirilen değerli varlıklar olarak görüyorum. Ben bir anarşistim çünkü insanlara da aynı merhameti duyuyorum ve bu yüzden uzlaşıcı bakış açılarını, yarım yamalak stratejileri ve satılmış ideallerle yetinmeyi reddediyorum. Bir radikal olarak, hiçbir taviz vermeden hayvan ve insan özgürlüğüne yaklaşımım: kurtuluş yok tek başına!”[3]

Anarşistlerim Hayvan Özgürlüğündeki Kilit Noktaları Sosyal Devrim ve Doğrudan Eylem

Anarşistler için Hayvan Özgürlüğü için iki önemli nokta vardır. Sosyal Devrim ve Doğrudan Eylem. Brain Dominicteki tanımı ile sosyal devrim öncelikle zihinlerde yaşanan bir devrimdir tüm hiyerarşik kalıpların, bunlar üzerine kurulu sosyal alışkanlıkların ortadan kalktığı kapsamlı bir dönüşümü içerir. Doğrudan Eylem ise hayvanların acılarına son vermek için köleliği protesto etmek ve kölelerden gelenleri tüketmemekten öte kölelerin özgürlüğüne kavuşması için aktif müdahaleyi içerir bu yönüyle de veganlığın birkaç adım ötesine geçip sistem karşıtı bir konumda olurlar. Tam da bu nedenle Anarşist Veganlar diğer veganların bir önceki bölümde ifade ettiğim tüketim kalıplarına katılarak kapitalizmle suç ortaklığına girmiş tüketiciler oldukları içerirler. Dahası Veganlığın sadece hayvansal olanı tüketmemenin ötesinde sistemle radikal bir kapışma içerecek bir radikallik içermesi gerektiğini söylerler. Mesela Abolisyonist Veganlara yönelik en temel eleştiri de bu noktadan yapılmakta

“..Abolisyonist veganlar hayvan özgürlüğü için yapılacak her türlü eylemi ‘tek konulu eylem’ olarak adlandırarak eylemi eylemsizliğe dönüştürmeye çalışmakta, saldırmaktadırlar. Onlar mesela bir yunus parkına karşı eylem yapmak yerine toplanıp vegan yemek partisi yapmayı tercih ederler. Böylece sorumluluklarından da kurtulurlar, partilerde eğlenirler hayvan özgürlüğü umurlarında değildir. Vegan eylem günü adını verdikleri aslında eylem terimine %100 ters olan veganlık tanıtım standında ise devlet ve kapitalizmin istediği şekilde olan veganlığı insanlara yaymaya çalışırlar. Kapitalizmin istediği tip veganlıkta hayvan köleliği sürmektedir ve asla bitmeyecektir. Çünkü bu tip kapitalizmde küresel kapitalist şirketler sürekli olarak desteklenir. Onların hayvanları köleleştirip para kazanmalarının yanısıra ürettikleri ‘vegan’ ürünlerin satın alınmasını önerirler. Devlet akıllıdır. Devlet başa çıkmaktan korktuğu hareketleri bastırmak için hareketleri yönlendirerek enerjisini boşa harcamak için hareketlerin ve örgütlerin başlarına ajanlar yerleştirir… Gerçek abolisyonist yöntem ALF ‘ in yaptığıdır. Şimdi kendine abolisyonist vegan diyenlerin ALF’ e neden böyle hırçınca saldırdığını anlamış oluyoruz! Çünkü ALF gerçek abolisyonisttir ve yok edilmelidir. ALF var oldukça bizler kendine abolisyonist diyenlerin aslında abolisyonist olmadığını abolisyonizmin içini oyan kimseler olduğunu anlayacağız. Bu yüzden ALF abolisyonistlerin en büyük korkusudur! “[4]


[1] Mandy Meyer, 2019, The World Of Vegan – How Many Vegans Are There In The World? https://wtvox.com/lifestyle/2019-the-world-of-vegan-but-how-many-vegans-are-in-the-world/

[2] John Parker, 2019, The Year Of The Vegan Where Millennials Lead, Businesses And Governments Will Follow                                                                                                       https://worldin2019.economist.com/theyearofthevegan

[3] Brain A. Dominick, Hayvan Özgürlüğü ve Sosyal Devrim, Çeviri: Barış Gün, İlksen Baysaling, fraksiyon.org s:4

[4] Gerçek Abolisyonizm Ve ‘Abolisyonist’ Veganlar Arasındaki Fark https://www.facebook.com/pg/VeganMusicPortal/photos/?tab=album&album_id=457043837792071

Zeen is a next generation WordPress theme. It’s powerful, beautifully designed and comes with everything you need to engage your visitors and increase conversions.

Foto Galeri

Daha Fazla İçerik
YANGINA MÜDAHALE EDENLER: DERSİM YANMIYOR, YAKILIYOR
%d blogcu bunu beğendi: