orman yangını

AKP DÖNEMİNDE ORMANLAR “FAİLİ MEÇHUL” ALEVLERE TESLİM EDİLDİ

Orman yangınlarının gündemden düşmediği Türkiye’de resmi verilere göre 2004-2019 yılları arasında çıkan 37 bin 46 orman yangınında toplamı 141 bin 780 hektarlık alan küle döndü. Bu rakam, 65 bin hektarlık alanı kapsayan Beyşehir Gölü’nün iki katından fazla, 166 bin 500 hektarlık Tuz Gölünün yüzölçümüne ise yakın. 2019’da çıkan orman yangınlarının yarıdan fazlası ‘faili meçhul’ olarak kayıtlara geçti. 2020 yılında ise bu rakam çok daha fazla Ormancılar Derneği verilerine göre sadece Adana Pozantı, Hatay, Ankara, Osmaniye, Antakya ve Kastamonu’da çıkan Yangınlarda 12 Bin Hektar Orman Yandı. OGM verilerine göreyse bu miktar tüm Türkiye ölçeğinde 6492 Hektar ile nerede ise yarısı. Yani her şeyde olduğu gibi orman yangınlarında da açıkça yalan söyleniyor.

Hatay’ın Belen, İskenderun ve Arsuz ilçelerinde yaşanan orman yangınları Türkiye’nin yüreğini yaktı. Geçtiğimiz yıl İzmir’de yaşanan orman yangınlarına benzer şekilde eş zamanlı başlayan Hatay yangınları, geniş ormanlık alanların yanı sıra yerleşimleri de etkiledi. Her ne kadar Ateşin Çocukları adlı uydurma bir örgüt üzerinden olay PKK’nın üzerine yıkılsa da Hatay valiliğinden yapılan açıklamalar bunu doğrulamadı. Tersine ormanların yandığı bölgede maden sahası ihalesi yapıldığı ortaya çıktı ve yanan yerlerin ağaçlandırması yolunda şu ana kadar hiçbir girişim de olmadı. Oda TV haber sitesinin yazarı Yusuf Yavuz’un haberine göre Orman yangınlarının gündemden düşmediği Türkiye’de resmi verilere göre 2004-2019 yılları arasında çıkan 37 bin 46 orman yangınında toplamı 141 bin 780 hektarlık alan küle döndü. Bu rakam, 65 bin hektarlık alanı kapsayan Beyşehir Gölü’nün iki katından fazla, 166 bin 500 hektarlık Tuz Gölünün yüzölçümüne ise yakın.15 yıllık içinde en fazla orman yangınının çıktığı yıl 29.749 hektar ile 2008 oldu. 2012, 2013 ve 2017 yıllarında yanan ormanlar 10 bin hektarın üzerinde, 2019’da ise 11 bin 332 hektar orman küle döndü. Orman Genel Müdürlüğü (OGM) verilerine göre 2019’da çıkan toplam 2688 orman yangınının yarısı ‘faili meçhul’, 372 yangın ise ‘doğal yangın’ olarak kayıtlara geçmiş. Çıkış sebebi belli olan 450 yangın kaydedilen 2019’da en çok anız yakma yüzünden yangın çıktığı kayda geçmiş.

İklim Krizi Nedeni İle 12 Ay Yangın Sezonu

Türkiye’de Mayıs ve Ekim ayları arasındaki dönem ‘yangın sezonu’ olarak adlandırılıyor ve önlemler bu dönemde yoğunlaşıyor. Ancak uzmanlara göre artık orman yangınları yalnızca yaz dönemleriyle sınırlı değil ve yılın tamamı ‘yangın sezonu’ olarak görülmesi gerekiyor. Aralık 2019’da Karadeniz Bölgesinde Trabzon, Ordu, Giresun ve Samsun gibi illerde aralıklarla çıkan orman ve örtü yangınları, dikkatsizlik ve ihmalle birlikte küresel iklim krizinin etkilerine işaret ediyordu. Kış mevsimi yaşanmasına karşın beklenen yağışların gelmemesi orman altı örtüsünün kurumasına neden oluyor ve adeta bir kıvılcımla tutuşmaya hazır yanıcı malzeme haline getiriyor.

Son 15 Yılda Tuz Gölü Büyüklüğüne Yakın Orman Yandı

Türkiye’nin son 15 yıllık orman yangını verileri, bu konuda hızlı şekilde yeni politikalar geliştirilmesi gerekliliğini ortaya koyuyor. Orman Genel Müdürlüğü (OGM) resmi istatistik verilerine göre 2004-2019 yılları arasında yanan ormanlık alanların toplamı 141 bin 780 hektar. Bu rakam, 65 bin hektarlık alanı kapsayan Beyşehir Gölü’nün iki katından fazla, 166 bin 500 hektarlık Tuz Gölünün yüzölçümüne ise yakın bir oran. Son 15 yılda yanan ormanların kapladığı alanı daha kolay göz önüne getirebilmek için, 375 bin 500 hektarlık Van Gölü’nün yarısına yakın, 48.200 hektarlık Eğirdir Gölü’nün 3 katı, 25 bin hektarlık Burdur gölünün yaklaşık 6 katı olduğunu söylemek mümkün.

En Fazla Orman Yangını 2008’de Yaşandı

Türkiye’de 2004-2019 yılları arasında en fazla orman yangınının çıktığı yıl 29.749 hektar ile 2008 oldu. Temmuz 2008’de Antalya’da Manavgat’a bağlı Taşağıl beldesinde çıkan büyük orman yangını geniş alana yayılarak yaklaşık 1 hafta sürmüş ve 16 bin hektarın üzerinde alan yanmıştı. 2012, 2013 ve 2017 yıllarında 10 bin hektarın üzerine çıkan orman yangınları 2019’da ise 11332 hektar olarak kayıtlara geçti.

2019’da 2 Bin 688 Orman Yangını Çıktı, Yarısı Faili Meçhul

Ülke genelinde 2019’da 2688 adet orman yangını çıktı. OGM istatistiklerine göre geçtiğimiz yıl çıkan yangınların sebepleri arasında 1309 sayısı ile faili meçhul yangınlar var. Bunu sırasıyla 428 ‘diğer’, 372 ‘doğal’ yangın izliyor. Daha net bir sebebi olan yangınlar arasında ilk sırada 184 yangınla ‘anız yakılması’ var. 2019’da sigaradan 46, enerji nakil hatlarından 94, piknik ateşinden 28, kundaklamadan 42, çöplükten 36 yangın çıktı. Avcılık ve çoban ateşi yüzünden ise 6’şar, trafikten ise 7 yangın kayıtlara geçmiş. Ancak OGM verilerinde sebebi belli olan yangınların toplamı, 450 olarak kayıtlara geçerken, faili meçhul, doğal ve diğer gibi belirsiz nedenlere dayandırılan yangınların sayısı ise 2238.

Orman Genel Müdürlüğü’nün (OGM) 24 Ağustos’a kadar olan verilerine göre, Türkiye’de bu yıl 1944 orman yangını çıktı. Yangınlarda 6492 hektar alan kül oldu. 2019 yılında ise aynı dönemde 1432 yangın çıktı, 8524 alan kül olmuştu. 2019 yılında yangın başına yanan alan 5,95 hektarken, 2020 yılında bu oran 3,33 hektara geriledi. Ancak Türkiye Ormancılar Derneği Yanan Ormanlık Alan Miktarının Sadece Ankara, Kastamonu ve Antakya’da çıkan yangınlarda yaklaşık 5.000 hektarın, Adana Kozan ve Pozantı ile Osmaniye yangınlarında da 6.000 hektarın üzerinde ormanını yandığının tahmin edildiğini belirterek gerçekte 2020 yılında bir önceki yıla oranla daha fazla orman yandı. Ormancılar Derneği gerçek verilerin sadece bu yıl değil önceki yıllarda da gizlendiğini altını çizdi.

2019 için Faili Meçhul Yangınlarda İstanbul Başta Geliyor

2019’da 163 yangınla en fazla faili meçhul yangın İstanbul’da kayıtlara geçmiş. Bu, İstanbul’da aynı yıl içinde çıkan toplam 204 yangının yaklaşık 4’te 3’ü oranında. İstanbul gibi bir kentte her 4 yangından 3’ünün faili meçhul olarak kayıtlara geçmesi dikkat çekici. Geçtiğimiz yıl Muğla’da 124, Elazığ’da 118, Antalya’da 101, Kahramanmaraş’ta 99, Adana’da 75, faili meçhul yangın kayıtlara geçti.

Orman Yangınında Sayı Olarak Muğla, Alan Olarak İzmir Önde

2019 yılında ülke genelinde çıkan yangınlarda toplam 11 bin 332 hektar (110 bin dönümden fazla) ormanlık alan yandı. Yangınların illere göre dağılımında ise yangın sayısına göre Muğla (264 adet yangın), yanan alan büyüklüğüne göre ise İzmir (4858 ha.) ilk sırada. Aynı yıl içinde Antalya’da çıkan 199 yangında 234 hektar ormanlık alan yanarken, Adana’da 132 yangında 52 hektar, Mersin’de 90 yangında 360 hektar, Kahramanmaraş’ta 55 yangında 122 hektar, Trabzon’da 42 yangında 381, Çanakkale’de ise 74 yangında 238 hektar ormanlık alan kül oldu.

Orman Dokusu Çok Az Olan İki İlde Yangın Yok

Akdeniz, Ege, Karadeniz, Marmara ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yoğunlaşan orman yangınlarının sık görüldüğü iller arasında Gaziantep, Mardin, Şırnak, Elazığ, Malatya, Tunceli, Bitlis, Bingöl, Adıyaman ve Şanlıurfa da yer alıyor. Türkiye’de 2019’da hiç yangın çıkmayan iller ise Ağrı ve Iğdır olarak kayıtlara geçti. Orman dokusu yok denecek kadar az olan (Ağrı: 5905 ha., Iğdır: 161 ha.) bu iki ilde hiç orman yangını kaydedilmedi.

Yanan Ormanlar Nasıl Değerlendiriliyor

Orman Genel Müdürlüğü verilerine göre 2019 yılında yanan alanların 1402 hektarı yeniden ağaçlandırma programına alınırken, 2002 hektarında yapay gençleştirme uygulandı, 151 hektarlık kısmında ise iyileştirme çalışması başlatıldı. Aynı yıl yanan orman alanlarının 591 hektarlık kısmında yapılacak teknik bir işlem olmadığı belirlenerek korumaya alınırken 3730 hektarlık kısmı ise doğal gençleştirme kapsamına alındı. 2019’da örtü yangınına maruz kalan ve ağaçların çok zarar görmediği alanların toplamı ise 3454 hektar oldu.

Ormanlar Yakılmada da Otel Ve Maden İçin Tahsis Edilebiliyor

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın kamuoyundan en çok eleştiri aldığı konuların başında orman yangınları geliyor. Yanan orman alanlarının turizm, madencilik ya da benzeri amaçlarla yatırımcılara tahsis edildiği iddiaları her yangının ardından dolaşıma sokuluyor. Ancak bu tür tahsislerin yapılması için orman alanlarının yakılması gerekmiyor. Bu tür kaygılar ve gerçeği yansıtmayan iddialar, gerçekte çok daha büyük orman alanlarının sessiz sedasız tahsis edilmesine yönelik ayrıntıların da görmezden gelinmesine neden oluyor. 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 16. Maddesi, ormanlık alanların maden faaliyetleri için tahsisine ilişkin iş ve işlemleri düzenliyor.

Sadece 2015’te 46 Bin Ha. Orman Arazisi ‘Yakılmadan’ Tahsis Edildi

Buna göre 2012 yılında 2810 maden, 671 enerji ve turizm, eğitim, ulaşım, savunma, altyapı, sağlık gibi faaliyetler için 1664 orman arazisi tahsisi yapıldı. Toplam 5145 orman arazisi tahsisinin yapıldığı 2012 yılında bu alanların yüzölçümü ise 20 bin 746 hektar oldu. 2013’de 38.301, 2014’te 40.937, 2015’te 46.938, 2016’da 42.393, 2017’de 56.942, 2018’de 25.192, 2019’da ise 22.373 hektarlık orman alanı maden, enerji, turizm, altyapı vb. yatırımlar için tahsis edildi.

Define Aranması İçin Bile Orman Tahsisi Yapıldı

Herhangi bir orman yangını geçirmesine gerek olmadan yasal olarak izin verilen orman arazilerinde yapılan faaliyetler arasında enerji nakil hatları, HES’ler, barajlar, göletler, RES türbinleri, termik santraller, petrol ve doğalgaz boru hatları, turizm tesisleri, kömür ocakları, fabrikalar, sokak hayvanları bakımevi, mezarlıklar ve spor tesisleri gibi başlıklar da yer alıyor. Orman arazilerinden yapılan tahsislerde definecilik faaliyetleri de yer alıyor. 2012’de 11 adet define arama başvurusuna toplam 1 hektar (10 bin metrekare), 2013’te ise 6 başvuruya 1 hektarlık ormanlık alanda define arama izni verildi.

Odun Servetine Odaklanan OGM’nin Stratejik Planı Ne?

Orman Genel Müdürlüğü’nün 2019-2023 yılları arasını kapsayan ‘Stratejik Planı’nda orman varlığının ve odun servetinin artırılması, endüstriyel ağaçlandırma uygulamalarına hız verilmesi, eko-turizmin yaygınlaştırılması ve ormancılık alt yapısının güçlendirilmesi gibi hedefler arasında orman yangınlarıyla mücadeleye de yer veriliyor. Ancak kurumun yanan alanların nasıl yönetildiğine ilişkin kamuoyunu yeterli ve doğru biçimde bilgilendiremediği belirtiliyor. Kamu kurumlarına yönelik güvensizliğin de artmasıyla her yangının ardından orman arazilerinin amaç dışı tahsislere konu edileceği endişeleri bilgi kirliliğine neden oluyor.

‘Göç Nedeniyle Köy Nüfusu Azaldı, Yangın Personeli Azaldı’

OGM’nin stratejik planında, ormanlara yakın alanlardaki yerleşimler ile orman içinden geçen ulaşım yolları ve enerji nakil hatları yangın için risk faktörleri arasında anılırken, iklim değişikliği ve meteorolojik şartlar da yangınlar için risk faktörlerinin başında geliyor. Yangın öncesi eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleriyle erken uyarı sistemleri geliştirilerek orman yangınlarıyla mücadelede önleyici tedbirlerin artırılacağı kaydedilen OGM’nin stratejik planında “Göç nedeniyle orman içi köy nüfusu azalmış ve yaşlanmıştır. Emeklilik nedeniyle orman yangınlarıyla mücadelede çalışan personel sayısı azalmıştır” ifadelerine yer verilerek, “Araç ve ekipman eksikliklerinin tamamlanması, personel ihtiyacının giderilmesi, teknolojik imkânların etkin bir şekilde kullanılması” gerekliliği vurgulanıyor.

Zeen is a next generation WordPress theme. It’s powerful, beautifully designed and comes with everything you need to engage your visitors and increase conversions.

Foto Galeri

Daha Fazla İçerik
VEGAN FESTİVAL BAŞLIYOR
%d blogcu bunu beğendi: